Τι μας λένε τα νέα δεδομένα για τη Διάσταση Κοιλιακών – και πώς χρειάζεται να αλλάξει η προσέγγισή μας

Έχω την τύχη να παρακολουθώ εδώ και χρόνια το έργο του Antony Lo, φυσικοθεραπευτή από την Αυστραλία, με βαθιά εμπειρία στη γυναικεία υγεία και αποκατάσταση. Πρόσφατα παρακολούθησα ξανά μία από τις παρουσιάσεις του, με τίτλο "Βαθύτερη κατανόηση της Διάστασης Ορθών Κοιλιακών (Delving into Diastasis Recti)".

Η παρουσίασή του επιβεβαίωσε και εμβάθυνε γνώσεις που ήδη ενσωματώνω καθημερινά στη δουλειά μου με τις γυναίκες.

Πρόκειται για ένα θέμα που έχει φορτιστεί με φόβο, παραπληροφόρηση και αισθητική πίεση - ενώ η επιστήμη λέει κάτι πολύ διαφορετικό.

Όλα τα παρακάτω δεδομένα, στατιστικά και ερωτήματα, παρουσιάστηκαν και αναλύθηκαν στην παραπάνω ομιλία του Antony Lo.

📌 Τι είναι η διάσταση κοιλιακών; Η Διάσταση Ορθών Κοιλιακών (Diastasis Recti ή DR ή ΔΟΚ) είναι η αύξηση της απόστασης μεταξύ των δύο μυών του ορθού κοιλιακού κατά μήκος της λευκής γραμμής (linea alba). Δεν πρόκειται για ρήξη ή τραυματισμό, αλλά για διάταση και απομάκρυνση των μυών. Η πιο ακριβής μέθοδος μέτρησης της απόστασης (Inter-Recti Distance – IRD) είναι ο υπέρηχος.

📊 Στατιστικά για τη διάσταση κοιλιακών:

- Στην εγκυμοσύνη, το ποσοστό εμφάνισης φτάνει το 67–100% στο τρίτο τρίμηνο (Boissonnault et al. 1988, Mota et al. 2015, Sperstad et al. 2016).

- Στην περίοδο μετά τον τοκετό:

• 60% των γυναικών παρουσιάζουν διάσταση στις 6 εβδομάδες
• 45% στους 6 μήνες
• 33% στους 12 μήνες (Sperstad et al. 2016, Cavalli et al. 2021)

🔸 Δεν είναι παθολογία. Η διάσταση κοιλιακών δεν είναι κήλη, ούτε τραυματισμός και δεν υποδηλώνει απαραίτητα μυϊκή αδυναμία ή λειτουργική δυσκολία. Είναι συχνά φυσιολογική συνέπεια της κύησης.

🔸 Δεν συνδέεται απαραίτητα με δυσλειτουργία του πυελικού εδάφους ή μυοσκελετικό πόνο. Σε έρευνες (Bø et al., 2017), η ύπαρξη διάστασης δε σχετίζεται με συμπτώματα πρόπτωσης ή ακράτειας. Μάλιστα, κάποιες μελέτες έδειξαν λιγότερα συμπτώματα σε γυναίκες με διάσταση σε σύγκριση με εκείνες χωρίς (Spitznagle et al., 2007).

🔸 Το πλάτος της διάστασης δεν είναι από μόνο του δείκτης προβλήματος. Σύμφωνα με έρευνες:

• Κάτω από τον αφαλό: φυσιολογική IRD = 16 mm
• Πάνω από τον αφαλό: φυσιολογική IRD = έως 22 mm (Mota et al. 2015, Beer et al. 2009)

Άλλες προτάσεις ταξινομούν τη διάσταση ως:

• Ήπια: 2–3 cm
• Μέτρια: 3–5 cm
• Σοβαρή: >5 cm (Reinpold et al. 2019, Kaufmann et al. 2022)

🔸 Η άσκηση δεν είναι απαγορευτική. Η άποψη ότι οι κοιλιακοί επιδεινώνουν τη διάσταση δεν επιβεβαιώνεται. Αντίθετα, ενισχύουν τη δύναμη και την πάχυνση των κοιλιακών μυών (Gluppe et al., 2023). Οι γυναίκες μπορούν να επανέλθουν σε κοιλιακούς και σε γενική άσκηση με ασφάλεια, με καθοδήγηση.

🔸 Δεν υπάρχει τεκμηριωμένος μη επεμβατικός τρόπος "κλεισίματος" της διάστασης. Όλες οι μη χειρουργικές παρεμβάσεις – manual therapy, taping, ηλεκτροθεραπείες, ασκήσεις, διατροφικά σχήματα - δεν παρουσιάζουν σταθερά, αξιόπιστα αποτελέσματα (Benjamin et al., 2023).

🔸 Η χειρουργική αποκατάσταση (κοιλιοπλαστική) για τη διάσταση κοιλιακών έχει ρίσκο: ποσοστά υποτροπής φτάνουν έως και 40%, ενώ επιπλοκές όπως χρόνιος πόνος, μούδιασμα και μόλυνση είναι αρκετά συχνές (Jessen et al., 2019).

🔸 Η αισθητική δυσφορία είναι σεβαστή. Είναι απολύτως θεμιτό μια γυναίκα να θέλει να βελτιώσει την εικόνα του σώματός της μετά την εγκυμοσύνη. Δεν είμαστε εδώ για να κρίνουμε. Είμαστε εδώ για να απομακρύνουμε τον φόβο, την ενοχή και την εμπορευματοποίηση του σώματος στην περιγεννητική περίοδο.

Ο Antony Lo, τέλος, θέτει ένα ερώτημα που αξίζει να σκεφτούμε:

"Αν η διάσταση:

– Συμβαίνει σχεδόν σε κάθε έγκυο

– Παραμένει στο 1/3 των περιπτώσεων

– Δεν σχετίζεται άμεσα με πόνο ή δυσλειτουργία

– Δεν περιορίζει τη λειτουργικότητα, τη δύναμη ή την απόδοση

– Αλλά προκαλεί αισθητική δυσαρέσκεια

– Και δεν καλύπτεται από τα ασφαλιστικά ταμεία ως αισθητικό ζήτημα

...τότε μήπως αυτή η κατάσταση ιατρικοποιείται, ώστε να μπορεί να εγκριθεί η αποκατάστασή της μέσω χειρουργείου;"

Αυτό το ερώτημα, που φέρνει στην επιφάνεια τις κοινωνικές και πολιτισμικές πιέσεις γύρω από την εικόνα του γυναικείου σώματος, αξίζει συζήτηση - όχι ενοχή.

Αυτό που χρειαζόμαστε είναι ενημέρωση, αποδοχή και νέα οπτική. Μια προσέγγιση λειτουργική, εξατομικευμένη, με σεβασμό στο σώμα και την εμπειρία κάθε γυναίκας.

Αυτή η οπτική καθορίζει και τον τρόπο που υποστηρίζω τις γυναίκες - είτε μέσα από το Πρόγραμμα Επανεκπαίδευσης Πυρήνα, είτε μέσα από το Retreat Πυελικής Ευεξίας (11–13 Ιουλίου): ένα διήμερο που εστιάζει στη γνώση, τη σύνδεση, και τη δύναμη που ήδη υπάρχει μέσα μας.

Ίσως ήρθε η ώρα να δούμε τη διάσταση όχι ως "πρόβλημα" αλλά ως στάδιο. Όχι ως "ελάττωμα", αλλά ως φυσική προσαρμογή.

Και πάνω απ’ όλα: Να δούμε το σώμα μας με κατανόηση – όχι καχυποψία.

*****

Η Κατερίνα Κάππου είναι Δασκάλα Γιόγκα, Πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια Restore Your Core® και Βοηθός Μητρότητας Λοχείας.

Διδάσκει το Διαδικτυακό Πρόγραμμα Μεταγεννητικης Επαναφοράς, Επανεκπαίδευσης Πυελικού Εδάφους και Πυρήνα, Restore Your Core®.

Προσφέρει μαθήματα Prenatal Yoga.

Πραγματοποιεί ατομικές συνεδρίες για όσους χρειάζονται εξατομικευμένη καθοδήγηση.

Διαθέτει On-Demand Bιντεοθήκη Yoga & Mobility, με 30λεπτες πρακτικές για ενδυνάμωση και ευεξία.

Οργανώνει Retreat Πυελικής Ευεξίας αποκλειστικά για γυναίκες.

Δραστηριοποιείται στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση γύρω από θέματα Μεταγεννητικής Επαναφοράς, Πυελικής Δυσλειτουργίας, προάγοντας την πρόληψη και τη σωστή φροντίδα του σώματος.

Ως ιδρυτικό μέλος του Σωματείου Σπίτι Θηλασμού, προάγει τη σφαιρική περιγεννητική φροντίδα.